امید من،
جایی در دفتر خاطراتم برایت نوشته بودم که ۱۸ ساله هستم و احساس میکنم دوران سخت مبارزه با شهوت جوانی شروع شده است. به تو قول داده بودم که در ادامهی آن، بنویسم که چه دورانی این شهوت فروکش کرد… به تو خبر دهم که اگر مراقبت کنی ظاهراً ۲۸ سالگی دوران تعدیل شدن این شهوت است، اما امان از مرحلهی بعد این بازی: شهوت مال.
امید من،
من خودم را در حال «جَمَعَ مالاً وَ عَدَّدَهُ، یَحْسَبُ أَنَّ مالَهُ أَخْلَدَهُ» دیدم… [به جمع مال پرداخت و دائم به شمارش آن مشغول بود. تصور میکرد که مالش او را جاویدان میکند!]
من سرمستیهای مال را تجربه کردم… وَلاَ تَمْشِ فِی الأَرْضِ مَرَحًا إِنَّکَ لَن تَخْرِقَ الأَرْضَ وَلَن تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُولاً… [ و در زمین با غرور و مستی راه نرو که تو هرگز زمین را نتوانی شکافت و در بلندی به کوه ها نتوانی رسید.]
من «وَمِنْهُم مَّنْ عَاهَدَ اللّهَ لَئِنْ آتَانَا مِن فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ. فَلَمَّا آتَاهُم مِّن فَضْلِهِ بَخِلُواْ بِهِ وَتَوَلَّواْ وَّهُم مُّعْرِضُونَ» را تجربه کردم… [بعضی از آنها با خدا پيمان بستند که اگر از فضل خود مالی نصيبمان کند، زکات می دهيم و در زمره صالحان در می آييم چون خدا از فضل خود مالی نصيبشان کرد، بخل ورزيدند و به اعراض بازگشتند]
من «فَأَمَّا الْإِنسَانُ إِذَا مَا ابْتَلَاهُ رَبُّهُ فَأَكْرَمَهُ وَنَعَّمَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَكْرَمَنِ وَأَمَّا إِذَا مَا ابْتَلَاهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَهَانَنِ» را تجربه کردم… [اما آدمی ، چون پروردگارش بيازمايد و گرامی اش دارد و نعمتش دهد ، می گويد : پروردگار من مرا گرامی داشت و چون بيازمايدش و رزق بر او تنگ گيرد ، می گويد : پروردگارم، مرا خوار ساخت]
من «وَ مَا الْحَیاهُ الدُّنْیا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ» را در خود احساس کردم… [و متاع دنیا نیست مگر متاع غرور]
من «حُبُّ الدُّنیا رأسُ کلِّ خَطیئَة» را تجربه کردم… [حب دنیا سردسته همه اشتباهات است]
و چه بسا که من (زبانم لال) «أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ» را نیز تجربه کنم! [خدایتان «بیشتر-داشتن» شد…]
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اگر دوستان آیات منفی در مورد مال اندوزی به جز این آیات یادشان هست لطفاً در بخش نظرات بیان کنند. عجیب است که یک کالکشن از آیات در مورد مال در اینترنت پیدا نکردم!
خطر دنياپرستى
در زمان رسول خدا مؤمنى سخت فقير و مستمند بود. وى تمام نمازها را پشت سر پيامبر مى خواند. رسول خدا بر او ترحم مى كرد و به نيازمندى و غريبى او توجه داشت و مى فرمود:
اى سعد! اگر چيزى به دستم برسد تو را بى نياز مى سازم .
مدتى گذشت چيزى به دست پيامبر نيامد. حضرت به حال سعد بيشتر اندوهگين شد. خداوند سبحان به اندوه پيامبر نسبت به سعد توجه فرمود. جبرئيل را با دو درهم خدمت رسول خدا فرستاد.
جبرئيل به حضرت عرض كرد: اى محمد! خدا از اندوه تو براى سعد آگاه است . آيا دوست دارى او را بى نياز سازى ؟
پيامبر : آرى !
جبرئيل : اين دو درهم را به او مرحمت كن و دستور بده با آن تجارت كند
پيامبر دو درهم را به سعد داد و فرمود: با آن تجارت كن و روزى خدا را به دست آور.
سعد مشغول تجارت شد خداوند بركتى به او داد. هر چه مى خريد به دو برابر مى فروخت . دنيا به سعد روى آورد. كم كم سرمايه و مالش فراوان شد به طورى كه در كنار در مسجد دكانى گرفت و سرمايه و كالاى خود را در آنجا جمع كرده، تجارتش را انجام مى داد.
وقتى كه بلال اذان مى گفت و رسول خدا به سوى نماز حركت مى كرد، سعد را مى ديد كه سرگرم خريد و فروش بوده ، مشغول دنيا است . هنوز وضو نگرفته و خود را براى نماز مهيا نكرده است. رسول خدا مى فرمود: اى سعد! دنيا تو را از نماز باز داشته است ؟
سعد مى گفت : چه كنم ؟ سرمايه ام را تلف كنم ؟ به اين مرد جنسى فروخته ام ، مى خواهم پولم را از او بگيرم و از آن ديگرى كالايى خريده ام بايد پول او را بدهم .
رسول خدا به آن حال سعد بيشتر از فقرش غمگين شد. جبرئيل محضر آن جناب رسيد، عرض كرد: اى پيامبر! خداوند از غم تو براى سعد آگاه است . كدام يك را بيشتر دوست دارى ؟ حالت اول يا حالت فعلى او را؟
رسول خدا فرمود: اى جبرئيل ! حالت اول (تنگدستى ) او را دوست دارم . زيرا دنيا آخرت او را از دستش گرفته است .
جبرئيل عرض كرد به راستى محبت و اموال دنيا امتحان بوده و بازدارنده از آخرت مى باشد.
آن گاه عرض كرد:
– يا رسول الله ! به سعد بگو آن دو درهمى كه به او داده اى به شما بازگرداند، وضعش به حالت اول برمى گردد.
پيامبر به سعد فرمود: آيا آن دو درهم را به من باز مى گردانى ؟
عرض كرد: به جاى دو درهم ، دويست درهم مى دهم .
حضرت فرمود: نه ! همان دو درهم را مى خواهم .
سعد آن دو درهم را به حضرت داد. به دنبال آن چيزى نگذشت كه دنيا از وى روى گرداند و هر چه داشت از دستش رفت . سعد دوباره به حال فقر و ندارى افتاد.
براستی که متاع دنیا جز متاعی فریبنده نیست…
بازم مثل همیشه گل کاشتی مهندس…
از این مطلبت هم کلی درس گرفتم…
سلام استاد.
این از خوبی شماست که غافل نیستید 🙂
فکر می کنم این دوره از “شهوت” هم مثل دورۀ قبل می گذره… مثلاً حدود همون 10 سال که قبلی طول کشید، طول می کشه… بعد به نظرم شهوت مقام و ریاست و قدرت و موقعیت باشه…نزدیکی 40 سالگی شروع به فوران می کنه.
«يا ايها الذين آمنوا ان كثيرا من الاحبار و الرهبان لياكلون اموال الناس بالباطل و يصدون عن سبيل الله و الذين يكنزون الذهب و الفضه و لا ينفقونها في سبيل الله فبشرهم بعذاب اليم» التوبة – 34- از والذین دربارۀ مال اندوزی هست….
اى كسانى كه ايمان آوردهايد بسيارى از دانشمندان يهود و راهبان اموال مردم را به ناروا مىخورند و [آنان را] از راه خدا باز مىدارند و كسانى كه زر و سيم را گنجينه مىكنند و آن را در راه خدا هزينه نمىكنند ايشان را از عذابى دردناك خبر ده (۳۴)
«وَتُحِبُّونَ الْمَالَ حُبًّا جَمًّا» فجر-20-و مال را دوست داريد دوست داشتنى بسيار (۲۰). جاداره بحث لفظی و معنایی دربارۀ کلمۀ «جمّا» بشه. قطعاً آموزنده است. شاید نوع دوست داشتن یا پندهای دیگه ای درش نهفته باشه.
«وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ»-عادیات-8-و راستى او (نوع انسان) سخت شيفته مال است (۸)
یا همون آیۀ نورانی معروف که البته محتوای مربوط به مال در اون نه منفیه و نه مثبت: «وَاعْلَمُواْ أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلاَدُكُمْ فِتْنَةٌ وَأَنَّ اللّهَ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ ﴿۲۸﴾» -انفال 28-و بدانيد كه اموال و فرزندان شما [وسيله] آزمايش [شما] هستند و خداست كه نزد او پاداشى بزرگ است (۲۸)
این یکی منفی نیست ولی حیفم اومد ننویسم:
المال و البنون زينه الحياه الدنيا و الباقيات الصالحات خير عند ربك ثوابا و خير املا
مال و پسران زيور زندگى دنيايند و نيكيهاى ماندگار از نظر پاداش نزد پروردگارت بهتر و از نظر اميد [نيز] بهتر است
و در پایان این بشارت دربارۀ مصرفغ صحیح مال:
سورۀ لیل
همان كه مال خود را مىدهد [براى آنكه] پاك شود (۱۸)
الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّى ﴿۱۸﴾
و هيچ كس را به قصد پاداشيافتن نعمت نمىبخشد (۱۹)
وَمَا لِأَحَدٍ عِندَهُ مِن نِّعْمَةٍ تُجْزَى ﴿۱۹﴾
جز خواستن رضاى پروردگارش كه بسى برتر است [منظورى ندارد] (۲۰)
إِلَّا ابْتِغَاء وَجْهِ رَبِّهِ الْأَعْلَى ﴿۲۰﴾
و قطعا بزودى خشنود خواهد شد (۲۱)
وَلَسَوْفَ يَرْضَى ﴿۲۱﴾
فکر کنم جستجوی دقیق و علمی نیازه البته… این فقط یه جستجوی ساده تو پارس قرآن بود…علمای قدیمی در زمان های دور در شرایطی که کامپیوتر و… نبود با چه زحمتی چه آثار عظیمی دارن… ولی تو عصر ما با این همه امکانات، سستی و رخوت و تنبلی وجود داره… «اَفَبهذاالحدیث انتم مدهنون؟!»
این هم خیلی تکان دهنده و تأمل برانگیزه:
قُل لَّوْ أَنتُمْ تَمْلِكُونَ خَزَآئِنَ رَحْمَةِ رَبِّي إِذًا لَّأَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الإِنفَاقِ وَكَانَ الإنسَانُ قَتُورًا ﴿۱۰۰﴾
بگو اگر شما مالك گنجينههاى رحمت پروردگارم بوديد باز هم از بيم خرج كردن قطعا امساك مىورزيديد و انسان همواره بخيل است (۱۰۰) سورۀ مبارکۀ اسراء
سربلند و موفق و سلامت باشید
سپاس از شما که با این مطلب باعث چند دقیقه انس ما با قرآن شدید…
خیلی خوبه.فکر میکنم کمک بزرگی به جوونای مثل خودتون کردین …
پیشنهاد می کنم کتاب “طوطی اصفهان” را اگه نخوندی تا حالا و وقتشو داری حتما” حتما” حتما” بخووون!
40 صفحه بیشتر نیست. ولی خیلی خوبه و جالب…